Ασωπός και Βαρέα μέταλλα στα τρόφιμα: Πόσο κινδυνεύουμε;

1 05 2011

Από την ΗΜΕΡΗΣΙΑ

Tου Γιάννη Zαμπετάκη Eπίκουρου καθηγητή Xημείας Tροφίμων και Lead Auditor, EKΠA

izabet@chem.uoa.gr, www.zabetakis.net

Τα αποτελέσματα των αναλύσεων των δειγμάτων εδάφους από το τοπικό διαμέρισμα Τριάδας κατέδειξαν συγκεντρώσεις έως και 1.770 (μg/kg χώματος) εξασθενούς χρωμίου και 841.400 (μg/kg χώματος) ολικού χρωμίου. H συγκεκριμένη κρίση είναι μία κρίση που ξεδιπλώνεται από το 2005 με εκθετικά ανησυχητικό ρυθμό

Το 1969, με βασιλικό διάταγμα, ο Ασωπός ποταμός (υδροφόρος ορίζοντας με κωδικό 0718) χαρακτηρίζεται αποδέκτης επεξεργασμένων βιομηχανικών λυμάτων και η παρα-Ασώπια νότια Βοιωτία αρχίζει να δέχεται ρυπογόνες βιομηχανίες που φεύγουν από την Αττική. Η περιοχή μέχρι και σήμερα δεν είναι θεσμοθετημένη ως βιομηχανική αν και λειτουργούν εκατοντάδες εργοστάσια! Στην περιοχή δεν υπάρχει κανένας κρατικός σχεδιασμός και καμία διαχείριση των παραγόμενων ειδικών στερεών βιομηχανικών αποβλήτων τα οποία «εξαφανίζονται» σε ρέματα, παράνομες χωματερές, νταμάρια… ή στα Λιόσια. Σε πολλές περιπτώσεις οι βιομηχανίες απαλλάσσονται από τα σκουπίδια τους καίγοντάς τα μέσα σε μεγάλους λάκκους στην πίσω αυλή του εργοστασίου. Μέχρι και το 2004 οι αναλύσεις στο πόσιμο νερό των Οινοφύτων περιορίζονταν σε μικροβιολογικούς και τυπικούς χημικούς, μόνον, ελέγχους σαν να μην υπήρχαν εργοστάσια στην περιοχή.

Μια αντίστοιχη εκθετική πορεία ακολουθούν και τα επίπεδα ρύπανσης του υδρο-φορέα του δήμου Μεσσαπίων (υδροφόρος ορίζοντας με κωδικό 0723). Στην περιοχή των Ψαχνών στην Εύβοια, το πρόβλημα ύπαρξης βαρέων μετάλλων στο νερό αποκαλύφθηκε πολύ πρόσφατα (Ιούνιος 2009). Σήμερα, όμως γνωρίζουμε ότι ο υπόγειος υδροφόρος ορίζοντας του δήμου Μεσσαπίων έχει ρυπανθεί δυστυχώς μη αναστρέψιμα. Οι πηγές ρύπανσης είναι βιομηχανίες της περιοχής, αλλά γίνεται και λαθρεμπόριο με παράλληλη απόθεση τοξικών αποβλήτων από άλλες περιοχές.

Τα αποτελέσματα των αναλύσεων των δειγμάτων εδάφους από το τοπικό διαμέρισμα Τριάδας -ελήφθησαν από τον κρατήρα του ανοικτού ορυχείου της περιοχής στο οποίο δεν γίνονται εξορύξεις τα τελευταία δύο χρόνια- κατέδειξαν συγκεντρώσεις έως και 1.770 (μg/kg χώματος) εξασθενούς χρωμίου και 841.400 (μg/kg χώματος) ολικού χρωμίου. H συγκεκριμένη κρίση είναι μία κρίση που ξεδιπλώνεται από το 2005 με εκθετικά ανησυχητικό ρυθμό.

Το πρώτο στάδιο – Συναγερμός: Το καμπανάκι του συναγερμού για τους κατοίκους στα Οινόφυτα «κτύπησε» στα τέλη του 2004 όταν έγιναν οι πρώτες μετρήσεις από το ΓΚΧ. Στη συνέχεια, το ΥΠΕΧΩΔΕ ζήτησε από το ΙΓΜΕ πλήρη μελέτη του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα αλλά η εν λόγω μελέτη ήρθε τελικά στο φως της δημοσιότητας μόλις πριν από λίγους μήνες (άνοιξη του 2009) ενώ είχε ολοκληρωθεί από το Φεβρουάριο του 2008. Σύμφωνα με την προαναφερθείσα μελέτη του ΙΓΜΕ, στην περιοχή του Ασωπού έχουν ανιχνευθεί εξασθενές χρώμιο [Cr(VΙ)] σε επίπεδα μέχρι και 156 μg/l, σίδηρος (Fe) σε επίπεδα μέχρι και 2.700 μg/l (με όριο τα 200 μg/l) και νικέλιο (Νi) σε επίπεδα μέχρι και 54 μg/l (με όριο τα 20 μg/l).

Το δεύτερο στάδιο – Ενεργοποίηση: Η ενεργοποίηση από την πολιτεία που θα έπρεπε να είχε γίνει σε αυτό το στάδιο της κρίσης δεν έχει γίνει ακόμα. Πιο συγκεκριμένα, σχετικά με το νερό και τα τρόφιμα, δεν εφαρμόστηκε η ΚΥΑ Υ2-2600-01 για την Ποιότητα του Νερού Ανθρώπινης Κατανάλωσης, η οποία διαπνέεται από την αρχή της πρόληψης αφού προστατεύει τον πληθυσμό όχι μόνο από βέβαιο αλλά και από «ενδεχόμενο» κίνδυνο. Σύμφωνα όμως με το αρχείο αδειών ταφής της ενορίας του Αγίου Σπυρίδωνα Οινοφύτων υπάρχει μία ανησυχητική αύξηση της εμφάνισης του καρκίνου ως αιτία θανάτου από το 1988 (6%) ως σήμερα (38%)!

Το τρίτο στάδιο – Επιμόλυνση της διατροφικής αλυσίδας:Το τρίτο στάδιο της κρίσης έχει αρχίσει όταν δημοσιεύτηκαν οι πρώτες μετρήσεις βαρέων μετάλλων σε τρόφιμα-βολβούς της περιοχής Θηβών και Οινοφύτων. Συνεπώς, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα επίπεδα νικελίου και χρωμίου στα τρόφιμα είναι πολύ αυξημένα σε σχέση με τρόφιμα από μη ρυπασμένες περιοχές.

Ενα τρόφιμο-βολβός (π.χ. καρότο ή κρεμμύδι) που έχει καλλιεργηθεί σε ρυπασμένο με βαρέα μέταλλα έδαφος, είναι γνωστό από την διεθνή βιβλιογραφία ότι έχει απορροφήσει βαρέα μέταλλα από το έδαφος! Αυτή είναι άλλωστε και η διεθνής πρακτική απορρύπανσης των εδαφών. Στη χώρα μας, όμως, κάνουμε κάτι πιο… πρωτότυπο: τα τρόφιμα-βολβοί που καλλιεργούνται σε περιοχές με ρυπασμένο νερό καταλήγουν στο πιάτο μας. Το πρόβλημα των βαρέων μετάλλων στα νερά και στα τρόφιμα είναι συνυφασμένο με την ανύπαρκτη διαχείριση των αποβλήτων στη χώρα. Το πρόβλημα είναι πλέον γνωστό. Οι τρόποι διαχείρισής του επίσης. Η διατροφική αλυσίδα επιμολύνεται και η πολιτεία απλά παρακολουθεί…

Advertisements

Ενέργειες

Information

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s




Αρέσει σε %d bloggers: